Wilde peen

Daucus carota

Een fijne wilde schermbloem met witte bloemschermen, geveerd blad en een duidelijke wortelgeur.

Wilde peen is de wilde voorouder van onze bekende wortel en een prachtige plant om te leren herkennen, maar vraagt extra voorzichtigheid door giftige lookalikes.

Bloeiperiode

Juni – september

Groeiplaats

Bermen, dijken, graslanden, ruigten, droge open plekken, akkerranden en zonnige zandige grond

Hoogte

30 – 100 cm

Eetbaar

Ja, maar alleen bij 100% zekere herkenning

Wilde peen is een van de mooiste schermbloemen van de zomer.

De plant bloeit met fijne witte schermen die van dichtbij bijna kantachtig lijken.

Vaak zie je in het midden van het bloemscherm één donkerrood tot paarszwart bloemetje. Na de bloei krult het scherm samen tot een soort klein vogelnestje.

Wilde peen is eetbaar, maar deze plant hoort bij de schermbloemenfamilie. Daar zitten ook zeer giftige planten tussen, zoals gevlekte scheerling en waterscheerling. Gebruik wilde peen daarom alleen als je de plant volledig en zeker herkent.

Herkenning

Wilde peen heeft fijn geveerd blad dat een beetje lijkt op wortelloof.

De plant heeft meestal een stevige, geribde en behaarde stengel. Die beharing is een belangrijk herkenningspunt, omdat sommige gevaarlijke lookalikes juist gladde stengels hebben.

De bloemschermen zijn wit en fijn vertakt. In het midden zit vaak één donkerrood tot paarszwart bloemetje, al is dat niet altijd aanwezig.

Onder het bloemscherm zitten lange, smalle omwindselblaadjes die vaak duidelijk zichtbaar zijn.

Na de bloei trekt het scherm samen tot een nestvormig bolletje. Dit wordt vaak het “vogelnestje” van wilde peen genoemd.

Wanneer je de wortel of het blad kneust, ruikt de plant vaak duidelijk naar wortel.

Je vindt wilde peen vooral op zonnige, droge plekken zoals bermen, dijken, graslanden en akkerranden.

Eetbaar

Wilde peen is eetbaar, maar wordt vooral gebruikt door mensen die zeker zijn van de herkenning.

De jonge wortel van het eerstejaars rozet is eetbaar, maar veel kleiner, dunner en houtiger dan de gekweekte wortel uit de supermarkt. Kew beschrijft de wortel als eetbaar, maar kleiner en houtiger dan gekweekte wortels.

Ook de bloemen en zaden worden traditioneel wel gebruikt in kleine hoeveelheden als kruidige smaakmaker. De plant heeft een aromatische, wortelachtige geur en smaak.

Wilde peen wordt vaak gebruikt in:

Kruidenazijn
Bouillon
Wilde wortelthee
Zaadjes als kruid
Bloemscherm-tempura
Kleine hoeveelheden in wilde kruidenmengsels

Specifieke waarschuwing voor wilde peen Gebruik wilde peen alleen als je de plant 100% zeker hebt geïdentificeerd. Wilde peen behoort tot de schermbloemenfamilie. In deze familie komen ook zeer giftige planten voor, waaronder gevlekte scheerling en waterscheerling. Let bij wilde peen op de combinatie van kenmerken: fijn wortelachtig blad, behaarde stengel, wortelgeur, witte bloemschermen, duidelijke omwindselblaadjes en later het nestvormige zaadscherm. Vertrouw nooit op één kenmerk, zoals alleen de witte bloemen of alleen de geur. De Missouri Poison Center wijst er bijvoorbeeld op dat wilde peen fijn behaarde stengels heeft zonder paarse vlekken, terwijl poison hemlock/gladde scheerling een gladde, haarloze stengel met paarse vlekken heeft. Pluk wilde peen niet langs drukke wegen, hondenuitlaatplekken of vervuilde bermen. Gebruik wilde peen niet medicinaal tijdens zwangerschap, borstvoeding of bij medicijngebruik zonder professioneel advies.

Geneeskracht

Wilde peen wordt al eeuwenlang genoemd in traditioneel kruidengebruik.

Traditioneel werd wilde peen gebruikt ter ondersteuning van:

Er is onderzoek gedaan naar inhoudsstoffen en traditionele toepassingen van wilde peen, maar goede klinische studies zijn nog nodig om veiligheid en werking medisch vast te stellen.

In de plant

Wilde peen bevat verschillende aromatische plantenstoffen die zorgen voor de kruidige geur en smaak.

Vooral de zaden zijn sterk aromatisch. Ze bevatten etherische olie en worden traditioneel in kleine hoeveelheden gebruikt als kruidige smaakmaker.

De wortel bevat vezels en wortelachtige smaakstoffen, maar is veel kleiner en steviger dan de gekweekte wortel. De wilde wortel is vooral interessant als historisch en traditioneel voedsel, niet als grote opbrengstgroente.

De bloemen trekken veel insecten aan en de stekelige vruchtjes helpen bij de verspreiding van de zaden. Kew beschrijft dat de vruchten stekelige ribben hebben waarmee ze aan passerende dieren kunnen blijven hangen.

Gebruik wilde peen als krachtige aromatische plant, niet als gewone dagelijkse groente. Bij twijfel over herkenning: niet gebruiken.