Grote klit

Arctium lappa

Een robuuste wilde plant met enorme bladeren, paarse bloemhoofdjes en de bekende klitten die aan kleding en dieren blijven hangen.

Grote klit, ook wel grote klis genoemd, wordt al eeuwenlang gebruikt als eetbare wilde plant, kruidenplant en inspiratiebron uit de natuur.

Bloeiperiode

Juli – september

Groeiplaats

Bermen, bosranden, ruigten, dijken, oude erven, voedselrijke grond en verstoorde plekken

Hoogte

50 – 150 cm

Eetbaar

Ja, vooral de wortel en jonge bladstelen

Grote klit is een opvallende wilde plant die je niet snel over het hoofd ziet.

De plant maakt grote, brede bladeren en stevige stengels. In de zomer verschijnen paarse, distelachtige bloemhoofdjes.

Na de bloei veranderen de bloemhoofdjes in de bekende klitten met kleine haakjes. Die blijven gemakkelijk hangen aan kleding, dierenharen en vacht.

Zo verspreidt de plant haar zaden op een slimme manier. Grote klit heeft daarnaast een lange geschiedenis als eetbare plant en kruidenplant. Vooral de wortel is bekend uit traditioneel gebruik.

Herkenning

Grote klit vormt in het eerste jaar een rozet van grote bladeren dicht bij de grond.

De bladeren zijn groot, breed, hartvormig tot eirond en hebben vaak een grijzige, viltige onderkant.

In het tweede jaar groeit er een stevige bloemstengel omhoog.

Bovenaan verschijnen ronde, distelachtige bloemhoofdjes met paarsrode tot paarse bloemetjes.

Na de bloei vormen zich klitten met kleine haakjes. Deze blijven makkelijk hangen aan kleding of dieren.

Je vindt grote klit vaak langs bermen, bosranden, ruige plekken, dijken, paden en op voedselrijke grond.

Eetbaar

Grote klit is eetbaar, maar je gebruikt niet zomaar de hele plant.

Vooral de wortel van het eerstejaars rozet wordt gebruikt. Na de bloei wordt de wortel sneller taai en vezelig.

Ook jonge bladstelen kunnen worden gebruikt, maar ze zijn steviger en bitterder dan veel andere wilde groenten.

Grote klit wordt vaak gebruikt in:

Roerbakgerechten
Bouillon
Soep
Thee
Kruidenazijn
Traditionele wortelrecepten

Specifieke waarschuwing voor grote klit Gebruik grote klit alleen als je de plant zeker herkent. Verwar jonge grote-klitbladeren niet met andere grotebladige planten zoals groot hoefblad, zuringsoorten of andere ruigteplanten. Oogst wortels alleen op schone plekken en alleen wanneer je zeker weet dat het om een eerstejaars plant gaat. Gebruik grote klit met extra voorzichtigheid bij zwangerschap, borstvoeding, allergie voor composieten of medicijngebruik. Bij twijfel: vraag professioneel advies.

Geneeskracht

Grote klit wordt al eeuwenlang gebruikt als kruidenplant.

Traditioneel wordt vooral de wortel gebruikt ter ondersteuning van:

De EMA beschrijft kliswortel, Arctium lappa radix, als traditioneel kruidengeneesmiddel binnen de categorie huidklachten en kleine wondjes. Dat is gebaseerd op langdurig traditioneel gebruik, niet op dezelfde bewijskracht als moderne medicijnen.

In de plant

Grote klit bevat vooral in de wortel interessante inhoudsstoffen.

De wortel bevat onder andere inuline, slijmstoffen, bitterstoffen, polyfenolen en andere plantenstoffen.

Inuline is een vezelachtige stof die ook voorkomt in planten zoals cichorei, paardenbloemwortel en aardpeer.

Door de combinatie van bitterstoffen en vezelrijke bestanddelen wordt klitwortel traditioneel gebruikt rond spijsvertering, huid en uitscheiding.

De wortel werd vroeger vaak gezien als een “reinigend” kruid. In traditionele kruidenboeken kom je grote klit daarom veel tegen bij huidrecepten, haarspoelingen en kruidentheeën.

Gebruik grote klit niet als gewone dagelijkse groente in grote hoeveelheden, maar als krachtige wortelplant met een duidelijke smaak en werking.